پرینت

معرفی دانشکده مهندسی معدن

 

مدیر گروه مهندسی مواد و معدن: آقای دکتر فريدون قديمی

اعضای دانشکده مهندسی معدن
دکتر فريدون قديمی، دکتر رضا احمدی، مهندس عبدالمطلب حاجتی، دکتر هادی فتاحی، دکتر سعید مجدی فر، دکتر مصطفی یوسفی راد و مهندس محمد قمی

دیباچه
  استان مرکزی با توجه به ساختار زمين شناسی آن و واقع بودن در زون سنندج - سيرجان و ايران مرکزی يکی از استان های بسيار غنی از نظر مواد معدنی است. بزرگترين محور سرب خيز ايران (ملاير- اصفهان) در اين استان قرار گرفته که باعث به وجود آمدن معادن بزرگی از سرب و روی از قبيل عمارت، حسين آباد ولکان شده است. در بخش های بزرگی از اين استان، شيل های آهکی مارنی توسط توده های آذرين گرانيتی، گرانوديوريتی و توناليتی قطع شده و در بعضی نقاط کانی سازی عناصری از قبيل آهن در شمس آباد و کوه پلنگ، منگنز و مس در ساوه، تنگستن در نظام آباد، قلع و موليبدن و طلا در آستانه را به دنبال داشته است. وجود ذخاير عظيمی از سنگ های تزئينی مانند سنگ چينی، مرمريت، تراورتن، معادن مصالح ساختمانی مثل گچ، آهک، شن و ماسه کوهی. معادن سيليس ، فلوئورين، باريت و خاک های صنعتی - که تامين کننده منابع اوليه کارخانه های شيشه سازی، کاشی سازی ، سراميک سازی پوکه صنعتی و … هستند- و همچنين کشف بزرگترين ذخيره سولفات سديم ايران (ماده اصلی تمام شوينده ها) همگی دلالت بر غنی بودن اين استان از نظر مواد معدنی دارد.


   با عنايت به ضرورت تربيت متخصصان معدن. رشته مهندسی معدن در گرایش اکتشاف ازسال 1379 در دانشگاه راه اندازی شد تا گامی موثر در تامين مواد اوليه، ارائه خدمات فنی و مهندسی در زمینه های مختلف مهندسی معدن، اشتغال جوانان و بهره برداری اصولی از ذخاير و پتانسيل های معدنی استان مرکزی باشد. با تکمیل اعضای هیات علمی وکارشناسی و تجهیز آزمایشگاه ها با هدف توسعه مقطع تحصیلات تکمیلی دراین رشته، ازسال 1390 درمقطع کارشناسی ارشد اکتشاف معدن اقدام به پذیرش دانشجو گردید. با توجه به سرفصل مصوب وزارت علوم تحقیقات و فن آوری از سال 1391به بعد رشته مهندسی معدن(بدون گرایش) در 4 بسته اکتشاف، استخراج، مکانیک سنگ و فرآوری مواد معدنی در دانشگاه ارائه می گردد.



اعضای دانشکده مهندسی معدن
دکتر فريدون قديمی، دکتر رضا احمدی، مهندس عبدالمطلب حاجتی، دکتر هادی فتاحی، دکتر سعید مجدی فر، دکتر مصطفی یوسفی راد و مهندس محمد قمی

 


معرفی رشته مهندسی معدن
امروزه مکتشفين و کارشناسان معادن هر کشور برای کشف و استخراج مواد معدنی بايد مجهز به دانشی باشند که در رشته مهندسی معدن تدريس می‌شود و در آن به اکتشاف و ارزيابی ذخاير معدنی، روش‌های استخراج بهينه و ارزيابی سيستم‌های نگهداری زيرزمينی و يا روباز در طول مدت بهره برداری از معدن می‌پردازند. در کشور ما نيز مواد معدنی پايه استوار صنايع هستند. استقلال، بی نيازی اقتصادی و پيشرفت‌های همه جانبه تا حدی در گروی شيوه استخراج و کاربرد مواد معدنی است و از آنجا که پژوهش‌ها و کاوش‌های پيگير برای شناسايی و بهره برداری از معادن در زمره مهمترين اهداف بشمار می‌روند می‌بايد با تهيه و اجرای برنامه‌های مناسب و فراگير و تلاش مداوم بر آن بود تا در آينده‌ای نزديک بتوان نيازهای تمام شاخه‌های صنايع داخلی را در همين منابع فراهم آورد و زمينه را برای گسترش صنايع مختلف آماده و در نتيجه ارز مورد نياز کشور را تامين کرد. رشته مهندسی معدن به لحاظ دربرداشتن کليت خاص و اشتراک با چند رشته مهندسی ديگر(نفت، مکانیک، عمران، محیط زیست، شیمی، متالوژی، برق) می‌تواند در تصدی امور اجرايی و فنی بسيار کارآمد باشند. از جمله اين زمينه‌ها به جز موارد خاص معدنی (اکتشاف، استخراج و فرآوری مواد معدنی) می‌توان به حفر فضاهای زيرزمينی، احداث سدها و ديگر سازه‌های عمرانی بزرگ اشاره کرد. در کل کارشناس مهندسی معدن در تغيير چهره اقتصادی و اجتماعی هر منطقه و شکوفايی اقتصاد معدنی-عمرانی آن نقش بسيار مهمی ‌دارد.


رشته مهندسی معدن در مقطع کارشناسی در چهار بسته تخصصی «اکتشاف»، «استخراج» معدن، «مکانیک سنگ» و «فرآوری مواد معدنی» ارائه می‌شود. همچنین رشته مهندسی معدن در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری دارای 6 گرایش فرآوری مواد معدنی، مکانیک سنگ، استخراج معدن، اکتشاف معدن، تونل و فضاهای زیرزمینی و اقتصاد و مدیریت معدنی می‌باشد.


مهندسی معدن – اکتشاف
انجام عملیات معدنکاری توسط مهندسین معدن وابسته به شناخت منابع و ذخایر سنگ و کانی می باشد. مجموعه کارشناسی مهندسی معدن در بسته اکتشاف، با هدف ارائه دروس نظری و عملی جهت تربیت متخصصین این بخش طراحی شده است. اکتشاف معدن مجموعه ای از علوم و فنون عملی و نظری می باشد که با به کارگيری تکنيک‌های اکتشافی گوناگون به منظور شناخت مدل کانسار(اکتشاف) از نظر گسترش سطحی و عمقی، ترکیب و عیار، جهت ارزیابی فنی و اقتصادی و بررسی مسايل استخراج و کانه آرايی ماده معدنی به کار گرفته می شود. علوم مختلف زمین شناسی، ژئو شیمی، ژئوفیزیک، آمار و ...بعنوان پایه این تکنیک ها و بیان کننده گستره ی وسیعی از کاربرد علوم در تکنیک های اکتشافی می باشد. متخصصین اکتشاف در مباحث اکتشاف و ارزیابی ذخایر سنگ و کانی، ذخایر هیدروکربنی، منابع آب زیرزمینی و ارزیابی تاثیرات زیست محیطی به صورت تخصصی و در سایر زمینه ها به صورت مشترک و بین رشته ای فعالیت دارند.

 


مهندسی معدن - استخراج
كانسارهای اكتشاف شده توسط مهندسين اكتشاف اگر به اندازه كافي غني و حجم ذخيره آن نيز قابل ملاحظه و از لحاظ اقتصادي سودآور باشد نام معدن به آن داده مي‌شود. هنر استخراج كردن اقتصادی مواد از يك معدن نيز يك شاخه از مهندسي معدن است كه "مهندسي استخراج معدن" ناميده مي‌شود و در دنيا يكي از قديمي ترين و پيچيده‌ترين رشته‏هاي مهندسي است. ورود به اين رشته نياز به علاقه و اطلاعات اوليه‏اي از رياضيات مهندسي، هندسه پيشرفته، طراحي‏هاي ابتكاري و تجسم فضايي، مكانيك، ماشين آلات سنگين خواهد داشت. فارغ التحصيلان اين رشته توانايي طراحي و مديريت و استخراج يك معدن اكتشاف شده تا مرحله ارائه مواد اوليه به بازار را دارند. فعاليت‏هاي مهندسي استخراج در زمينه‏هاي حفاري، ايجاد فضاهاي روباز و زيرزميني به ابعاد کوچک تا بسيار بزرگ، مهندسي سازه و نگهداري، حمل و نقل و انتقال مواد حفاري و استخراج شده، تهويه در تمام گستره معادن زيرزميني، جمع آوري آب‏هاي زيرزميني و در نهايت بازرگاني و اقتصاد مواد معدني مي‏باشد. در عين حال اين مهندسين نقش اساسي و هدايتگر در مهندسي تونل و مترو و ايجاد فضاهاي زيرزميني و مغار‏هاي نيروگاه‌هاي برق آبي در صنعت سدسازي و محيط زيست را بر عهده دارند.



مهندسی معدن - فرآوری مواد معدنی
اکثر مواد معدنی استخراج شده را نمی‌توان مستقیماً در صنایع مختلف پایین دستی استفاده کرد. بلکه بایستی مواد معدنی برای هر صنعتی دارای مشخصات خاصی مانند دانه‌بندی، عیار، میزان رطوبت، میزان ناخالصی و غیره باشند. مجموعه عملیاتی که باعث می‌شود تا ماده معدنی دارای مشخصات یاد شده شوند، فرآوری مواد معدنی نام دارد. لذا در پایان منجر به تولید محصولاتی خواهد شد که یا مستقیماً قابل عرضه در بازار و یا آماده برای دیگر عملیات متالوژیکی و صنعتی هستند. رشته فرآوری مواد معدنی، آموزش افرادی را به عهده دارد که بتواند در قسمت‌های مختلف عملیات فوق فعالیت نمایند. فارغ‌التحصیلان این دوره توانائی و مهارت اداره کلیه مراحل سنگ‌شکنی، آسیا کردن، طبقه‌بندی مواد، پرعیار کردن فیزیکی مواد، فلوتاسیون، لیچینگ، استخراج متالوژیکی فلزات، فیلتراسیون، طراحی کارخانه کانه آرایی و نهایتا ارزیابی اقتصادی آنرا خواهند داشت. با توجه به وجود معادن متنوع در ایران و نیز گسترش روز افزون صنایع ذوب فلزات و سایر صنایع معدنی و وابسته، صنعت کانه آرایی به عنوان حلقه رابط بین معدن و صنایع مذکور، بسیار لازم و ضروری می باشد.


مهندسی معدن - مکانیک سنگ
مکانیک سنگ یکی از گرایش‌های مهندسی معدن است که در آن چگونگی رفتار سنگ در برابر عوامل بیرونی و درونی مورد بحث قرار می‌گیرد. مکانیک سنگ را می‌توان به طور ساده، علم مطالعه اثر نیروها بر روی سنگ‌ها دانست. مهمترین هدف مکانیک سنگ تجزیه و تحلیل اطلاعاتی است که توسط آن‌ها بتوان سازه‌های مهندسی را در داخل یا بر روی سنگ‌ها بصورت کاملاً ایمن طراحی و بنا نمود.
تفاوت علم مکانیک سنگ با سایر علوم: ویژگی سنگ در مقایسه با مصالح دیگر مهندسی این است که در این رشته، مصالح طراحی سازه (سنگ) کمتر قابل انتخاب است. به عبارت دیگر مهندسین طراح باید طرح را برای مواد و محیطی در نظر بگیرند که خصوصیات آن محیط الزاما مطابق خواست آنها نیست و نیز این خصوصیات از محلی به محل دیگر متفاوت است. به عبارت ساده‌تر، تصمیم و طراحی بر مبنای مصالحی است که طبیعت بر طراح دیکته می‌کند و طراح هیچ نقشی در انتخاب آن ندارد. از اینرو شناخت کلیه خواص فیزیکی، مکانیکی، زمین شناسی و هیدرودینامیکی سنگ‌ها مفید و در مواردی حتماً ضروری است.


 کاربردها و بازارکار فارغ التحصیلان گرایش مکانیک سنگ: کاربردهای مکانیک سنگ بسیار وسیع است و در حوزه‌های مختلف مثال‌های متعددی دارد. برخی فعالیت‌های مهندسی که فارغ التحصیلان گرایش مکانیک سنگ در ارتباط تنگاتنگ با آنها هستند، شامل موارد زیر می‌باشند:

  • پروژه‌های سطحی: این پروژه‌ها شامل مواردی چون احداث نیروگاه‌ها در داخل سنگ‌ و احداث سدها بر روی سنگ می‌باشند.
  • گودبرداری‌های سطحی: مانند معادن روباز و ایجاد ترانشه‌ در داخل سنگ برای احداث جاده‌ها
  • فضاهای زیرزمینی: مانند معادن زیر زمینی، تونل‌ها، مغارها برای تاسیسات دفاعی


کاربرد در بخش‌هاي مختلف صنعت نفت: کاربرد مکانیک سنگ در بخشهاي مختلف صنعت نفت در موضوعاتی نظیر حفاری‌های نفتی، شکافت هیدرولیکی، ذخیره¬سازي زیرزمینی گاز، ماسه دهی چاهها، نشست سطح زمین یا کف دریا، فعال شدن گسل‌ها، تغییر تراوائی، بهره دهی چاهها، ازدیاد برداشت در مخازن نفت سنگین و ... از سال‌ها پیش مطرح و پروژه‌هاي متعددي در حوزه مکانیک سنگ تعریف شده است.

نوشته شده توسط کارشناس گروه معدنارسال شده در: مهندسی معدن و مواد

تمامی حقوق این سایت متعلق به دانشگاه صنعتی اراک است.
اراک ، خیابان دانشگاه ، دانشگاه صنعتی اراک / کدپستی : 38181-41167 / صندوق پستی : 38135-1177